Jeugdreclassering-Aanpak jeugdgroepen

Aanpak problematische jeugdgroepen: In kaart brengen, criminaliteit tegengaan en toekomst bieden.

Onderzoek heeft aangetoond dat 75 procent van de jeugdcriminaliteit in Nederland plaatsvindt vanuit de groep of groepsdynamische processen. Dit geeft de noodzaak aan om problematische jeugdgroepen voor het voetlicht te brengen en op die manier criminaliteit tegen te gaan en de groepsleden toekomstperspectief te bieden.

Voorwaarden voor aanpak – sleutels tot succes

Bureau Jeugdzorg Limburg is ervan overtuigd dat een gedegen groepsaanpak alleen uitgevoerd kan worden als er voldaan is aan een aantal voorwaarden.

Deze voorwaarden, ook wel pijlers genoemd, zijn tot stand gekomen door onze eigen ervaringen bij de aanpak van jeugdgroepen en door het betrekken van landelijke ontwikkelingen en methoden in onze eigen werkwijze.

1.     Verbinding lokale veld

Pijler: Lokaal leiderschap

Een groepsaanpak vraagt om een goed samenwerkende keten. De combinatie van gemeente, strafrechtketen en zorgpartners maakt dat er maximaal kan worden ingezet (zo nodig via dwang en drang) op het bieden van perspectief aan de jongere.

 

2.     Voorbereiding

Pijler: Informatie en Analyse

Het formeren van een kernteam dat bestaat uit zowel justitiële partners als zorgpartners. Hierdoor is alle relevante informatie beschikbaar. Dat is een vereiste om een gedegen probleemanalyse en aanpak te formuleren.

 

3.     Plan van Aanpak

Pijler: Aanpakken en uitvoeren

Het kernteam maakt gezamenlijk een Plan van Aanpak en stelt concrete doelen op. Meerwaarde van medewerkers van Bureau Jeugdzorg in deze is dat zij kennis hebben van de ontwikkelingsfases van de jeugdige en waar zijn/haar kansen en/of bedreigingen liggen. De medewerker kan advies geven over de meest effectieve aanpak.

Daarnaast worden intern bij Bureau Jeugdzorg ook de jongeren die deel uitmaken van een jeugdgroep nader bekeken en wordt er kennis gedeeld met collega’s. Op deze manier kunnen signalen bij andere cliënten die wijzen op contacten met de jeugdgroep sneller en efficiënter worden opgepakt.

 

4.     Recidivevermindering, zorg en maatschappelijke participatie

Pijler: Aanpakken en uitvoeren

Door in te zetten op recidivevermindering, maar tegelijkertijd zorg te bieden en de jongere een beter perspectief te bieden door hem goed te laten meedraaien in de maatschappij (door scholing, starterkwalificatie of een dagbesteding) worden meerdere problemen gezamenlijk aangepakt. Hierin onderscheidt onze organisatie zich van ketenpartners. De zorg die wordt ingezet richt zich zowel op de jongere als op zijn/haar gezin en netwerk.

Bureau Jeugdzorg komt daardoor verder dan de voordeur: wij kennen de jongeren, gaan gesprekken met hen aan, wij komen thuis bij jongeren, gaan met ouders om tafel, onderzoeken of er een hulpvraag is, geven voorlichting over het functioneren van een groep en zien de samenhang in de groepen. Het resultaat is dat de jongere en ouders gecontroleerd en aangesproken worden op hun verantwoordelijkheden nu duidelijk wordt wat de rol van de jongere is in de jeugdgroep. Sommige ouders zijn daardoor beter in staat om de verantwoordelijkheid te nemen voor het gedrag van hun kind.

Het resultaat is dat deze jongeren dan ook niet meer (met negatief gedrag) gesignaleerd worden met of in de groep.

5.     Ervaringen

Pijler: Monitoren en evalueren

Binnen Limburg is er ruime ervaring in de aanpak van criminele, maar ook overlastgevende en hinderlijke jeugdgroepen. Dit wil echter niet zeggen dat er een blauwdruk kan worden gemaakt die voor elke groep in ongeacht welke regio geschikt zal zijn. Uit ervaring leert men namelijk ook dat elke groep anders in elkaar steekt en ook een andere werkwijze vereist. Buiten de groep verschilt ook de keten per gemeente/regio. Een en ander geeft aan dat een groepsaanpak zonder maatwerk weinig kans van slagen heeft.

Door het opdoen van ervaringen met de aanpak van jeugdgroepen, kunnen best practices geformuleerd worden die weer handvatten kunnen bieden voor een volgende overlastgevende jeugdgroep. Daarvoor moet tijdens de aanpak van de jeugdgroep steeds kritisch afgevraagd worden wat er is gebeurd, welke gevolgen dit heeft gehad en welke lessen hieruit getrokken kunnen worden.

Uit onze ervaringen tot nu toe kan geconcludeerd worden dat door deze manier van werken snel duidelijk wordt wat er aan de hand is en gericht gehandeld kan worden. In sommige gevallen is door snelle interventie zelfs voorkomen dat jongeren onderdeel gingen uitmaken van een problematische jeugdgroep of met het strafrecht in aanraking zijn gekomen.

————————–